Veel klanten bellen ons met dezelfde vraag: heb ik een vergunning nodig voor een overkapping in mijn achtertuin? In de meeste gevallen is het antwoord nee. Sinds januari 2024 vallen de regels onder de Omgevingswet en het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL). Daarin staat precies wat u zonder omgevingsvergunning mag bouwen in het achtererfgebied. Blijft u binnen die landelijke maten, dan kunt u in vrijwel alle gemeenten direct aan de slag.
Wat veel websites er niet bij vertellen: uw gemeente mag via het omgevingsplan strengere eisen stellen. Niet uw provincie, want die heeft hierover bijna niets te zeggen. Voor u begint, telt dus één check: voldoen uw plannen aan de landelijke regels én aan het omgevingsplan van uw eigen gemeente.
Wat is het achtererfgebied precies?
Het begrip dat alle regels bij elkaar houdt is het achtererfgebied. Dat is het deel van uw perceel achter de voorgevelrooilijn (de denkbeeldige lijn langs de voorgevel van uw woning) plus 1 meter aan weerszijden. Bij een vrijstaande woning beslaat dat dus de hele achtertuin en delen van de zijtuin. Bij een rijtjeshuis is het meestal alleen het deel achter de woning.
Staat uw veranda binnen dit gebied? Dan komen de Bbl-regels in beeld. Staat hij ervoor, dan is hij sowieso vergunningplichtig. Twijfelt u bij een hoekwoning of split-level perceel hoe het achtererfgebied loopt? Bij uw gemeente of via de officiële vergunningscheck op omgevingsloket.nl krijgt u uitsluitsel.
De vier landelijke regels voor een vergunningsvrije overkapping
Voor een veranda of overkapping aan de achterzijde gelden vier harde voorwaarden uit het Bbl. Voldoet u aan alle vier, dan is uw veranda landelijk vergunningsvrij.
- De veranda staat in het achtererfgebied. Dus achter de woning, of aan een zijgevel die niet naar de openbare weg of openbaar groen is gekeerd.
- De bouwhoogte is maximaal 3 meter, gemeten vanaf het aansluitende maaiveld. Bij een afstand groter dan 1 meter van de perceelgrens gelden ruimere maten, maar 3 meter is een veilige vuistregel.
- De veranda is niet hoger dan uw hoofdgebouw.
- Het totale oppervlak aan bijbehorende bouwwerken in het bebouwingsgebied blijft onder 30 m². Bestaande schuren, tuinhuizen en uitbouwen tellen mee.
Voor een veranda aan de zijgevel die wél zichtbaar is vanaf de straat, een veranda in de voortuin, of een constructie hoger dan 3 meter, hebt u altijd een vergunning nodig.
Wanneer u altijd vergunning nodig hebt
Een paar situaties vallen volledig buiten de vergunningsvrije regeling. Dit zijn er minder dan u denkt, maar ze zijn belangrijk om vooraf te checken.
- Uw woning is een rijks- of gemeentelijk monument.
- Uw woning ligt in een beschermd stads- of dorpsgezicht (in Limburg geldt dit onder andere voor delen van Valkenburg, Thorn en het centrum van Maastricht).
- De veranda komt in de voortuin of aan een zijgevel die naar openbaar gebied gekeerd is.
- U overschrijdt de maximale hoogte, diepte of het oppervlak van 30 m².
- U woont in een appartement of gestapelde woning. Dan loopt het via gemeente én VvE.
Komt uw plan in een van deze hokjes? Dan vraagt u de vergunning aan via omgevingsloket.nl. Wij leveren de technische tekeningen en constructieberekeningen aan die u daarbij nodig hebt.
Het omgevingsplan: waarom uw gemeente nog kan dwarsliggen
Het Bbl regelt de techniek: hoogte, oppervlak, constructie. Maar elke gemeente heeft daarnaast een omgevingsplan (de opvolger van het oude bestemmingsplan). Daarin staat wat ruimtelijk mag op uw perceel. Een veranda kan technisch dus vergunningsvrij zijn en tóch botsen met het omgevingsplan.
In de praktijk zien wij dat vooral deze punten verschillen per gemeente:
- Welstandseisen (kleur, materiaalkeuze, kapvorm) in bepaalde wijken
- Afstand tot de erfgrens met de buren, soms strenger dan de landelijke 0 m
- Beperkingen in buitengebieden, natuurzones en langs beekdalen
- Aanvullende regels voor karakteristieke panden zonder monumentstatus
De officiële vergunningscheck op omgevingsloket.nl geeft binnen vijf minuten uitsluitsel voor uw adres. Doe die check altijd voor u tekent. Twijfelt u over de uitkomst? Bel uw gemeente en vraag naar de afdeling Vergunningen. Een telefoontje van vijf minuten voorkomt veel gedoe.
Glazen schuifwanden: blijft de overkapping vergunningsvrij?
Een vraag die wij steeds vaker krijgen: als ik later glazen schuifwanden plaats, wordt mijn veranda dan een tuinkamer en moet ik alsnog een vergunning aanvragen? Het korte antwoord is nee, mits u het goed aanpakt.
Een aluminium veranda met schuifwanden geldt juridisch nog steeds als overkapping zolang minimaal één zijde open blijft of de wanden volledig open te schuiven zijn. De constructie wordt pas een aanbouw als u hem volledig sluit met vaste wanden, isolatie en verwarming. Dán verandert het bouwwerk van karakter en gelden andere regels, ook voor de oppervlakteberekening. Wij adviseren klanten in twijfelgevallen om de schuifwanden direct mee te ontwerpen en de uiteindelijke functie helder vast te leggen.
Wat we klanten in Limburg adviseren
Wij plaatsen verandas door heel Limburg en in Bergen op Zoom. In bijna alle reguliere woonwijken (Heerlen, Roermond, Sittard, Kerkrade, Echt-Susteren) is een veranda aan de achtergevel binnen de maten vergunningsvrij. In Valkenburg en delen van Maastricht ligt het anders door beschermde stadsgezichten. Daar adviseren wij altijd vooraf een vergunningscheck en eventueel een welstandstoets.
Voor klanten met twijfel doen wij standaard drie dingen:
- We checken samen het achtererfgebied en meten de beschikbare ruimte op locatie.
- We rekenen de maatvoering door zodat uw veranda onder de 30 m² blijft, ook met een eventuele aanbouw of schuur erbij.
- Bij grensgevallen leveren wij de technische tekening aan voor uw vergunningsaanvraag.
Een aluminium veranda past in 70 standaardmaten en is in vrijwel alle gevallen binnen de landelijke regels te plaatsen. Een vouwdak veranda of cube veranda ook, mits de bouwhoogte onder 3 meter blijft.
Veelgestelde vragen
In de meeste gevallen niet. Staat de overkapping in het achtererfgebied, is hij maximaal 3 meter hoog, blijft het totale oppervlak aan bijbehorende bouwwerken onder 30 m² en is hij niet hoger dan uw woning? Dan is hij landelijk vergunningsvrij. Check daarnaast altijd het omgevingsplan van uw gemeente.
Tot 30 m² in het bebouwingsgebied, gemeten over alle bijbehorende bouwwerken samen (dus inclusief schuur en tuinhuis). Hoger dan 3 meter mag niet vergunningsvrij. Boven die maten moet u een omgevingsvergunning aanvragen.
Alleen als die zijgevel niet naar openbare weg of openbaar groen is gekeerd. Een veranda aan een hoekwoning die de straat raakt, is vergunningplichtig.
Ja, altijd. De voortuin valt buiten het achtererfgebied. Daar geldt geen vergunningsvrij bouwrecht.
De gemeente kan een dwangsom opleggen of eisen dat de overkapping wordt afgebroken. Daarom altijd vooraf de check op omgevingsloket.nl doen. Bij twijfel helpen wij u bij de aanvraag.
Toestemming hoeft niet, maar het burenrecht uit het Burgerlijk Wetboek geldt wel. Een veranda binnen 50 cm van de erfgrens met ramen of een doorkijk naar de buren mag niet zomaar. Wij houden bij de uitlijning standaard rekening met deze regel, maar het blijft slim om uw plannen vooraf even met de buren te delen.
Hulp nodig bij de check?
Wij komen kosteloos langs in Limburg en Bergen op Zoom om uw situatie te beoordelen. U weet binnen één bezoek of u vergunningsvrij kunt bouwen, welke maatvoering past en wat de doorlooptijd is. Vraag een vrijblijvende offerte aan of plan direct een showroombezoek in Reuver.
